home > thema's > hygiŽne > stadsreiniging & riolering > beeldbronnen terug
<h1>Straatreinigers op de Dam</h1>
help toelichting hulpvragen trefwoorden
Vergroot


Titel:Straatreinigers op de Dam
Maker:Rombertus J. van Arum (1812-1883)
Herkomst:Hoofdbestuur van de Maatschappij van de Werkende Stand in Amsterdam
Techniek:olieverf
Materiaal:doek
Afmeting:90,5 cm hoog en 126 cm breed
Inventarisnummer:Amsterdam Museum - A 28117
Je aantekeningenPrinten
uitleg verbergen
  • klik op de knop met de + om de toelichting te lezen

  • klik op de knop met het ? om hulpvragen te lezen

  • klik op de knop met a-z om trefwoorden op te roepen waarmee je naar andere bronnen kunt

  • kijk in het gele vak onderin voor de basisgegevens

  • klik op de knop met de pen rechtsonder om een notitie te plaatsen

  • klik op de knop met de printer rechtsonder om de afbeelding en gegevens te printen

transcriptie verbergen

trefwoorden verbergen

hygiŽne
Maatschappij voor de Werkende Stand
Dam
straatvegen
stadsreiniging

hulpvragen verbergen

  • Vergelijk de situatie op het schilderij met de huidige Dam: herken je bepaalde gebouwen? Welke gebouwen of monumenten zijn inmiddels verdwenen?

  • Wat voor gereedschap gebruiken de straatvegers?

  • Wat vind je van de sfeer op dit schilderij? Wat zegt het over het werk van de straatvegers?

  • Geeft het schilderij jou informatie over de tijd van de dag, het weer, de tijd van het jaar?

  • Wat voor indruk krijg je van dit schilderij over de bedrijvigheid in de stad?

toelichting verbergen

Nu is de gemeentereiniging vanzelfsprekend, maar dat was anderhalve eeuw geleden nog zeker niet het geval. Amsterdam was een zeer vervuilde stad. Overal, vooral bij bruggen, lagen hopen vuil en mest. De reiniging van bodem en lucht was dan ook een actueel en veelbesproken probleem.

Enkele 'werkbazen' constateerden dat deze slechte situatie een nadelig effect had op het werk van hun werknemers. Daarom richtten zij in 1854 de Maatschappij tot Verbetering van de Werkenden Stand op. Eén van hun activiteiten was de oprichting van een afdeling straatreiniging. De Maatschappij deed nog veel meer voor de stad; ze richtte twee ambachtscholen, diverse vakopleidingen en een arbeidsbeurs op.

De Maatschappij gaf ook de opdracht aan schilder Van Arum voor een schilderij met straatvegers aan het werk.
Als achtergrond werd De Dam gekozen. In het midden is de in 1845 geopende 'Beurs van Zocher' te zien. Die is in 1905 afgebroken toen het Damrak verbreed moest worden vanwege de toename van het verkeer. Sinds 1914 staat op een deel van dezelfde plek het pand van de Bijenkorf.
Ook opvallend aanwezig is het beeld dat was opgericht om de Belgische Opstand van 1830/1831 te gedenken. In de volksmond heette dit beeld:'Naatje'.