home > thema's > hygiŽne > waterleiding > schriftelijke bronnen terug
<h1>XYZ van Amsterdam</h1>
help toelichting hulpvragen trefwoorden
Men was aangewezen op regenwater, dat van de daken in goten en pijpen werd opgevangen en naar regentonnen werd geleid. Regenwater is heel zuiver water, maar niet altijd voorradig, zelfs niet in Nederland. In enkele delen van de stad kon welwater gewonnen worden en uit Amstel, burgwallen en grachten werd dan nog rivierwater verkregen, dat allerlei nadelen had. Want al was het rivierwater toen zuiverden dan nu, in de stad was het er kwalijk mee gesteld. Ten eerste stonden in die dagen de gemakken van de bewoners in huisjes boven de burgwallen, ten tweede werd toen, evenals nu, allerlei huisvuil in het water gesmeten, hetgeen overigens de overheid herhaaldelijk aanleiding gaf tot het uitvaardigen van strenge keuren daartegen, en ten derde veroorzaakten dijkdoorbraken vaak dat er brak water in de Amstel drong (...). Regenbakken vormden dus de voornaamste bron van watervoorziening. Maar lang niet elke poorter had een regenbak. Daarom werd een 'Versche Watersociëteit' opgericht, een gilde van waterschippers die per schuit het vermaarde heldere Vechtwater aanvoerden naar de stad. Men verkocht het per gang, waarin de prijs echter bij langdurige droogte sterk kon stijgen. Die waterschuiten hadden een inhoud van 80.000 liter; zij waren over het algemeen goed onderhouden, hetgeen niet gezegd kon worden van de z.g. leggers, de schuitjes van de kleinhandelaren, die het water aan de man brachten. Die leggers waren vaak oude en slecht onderhouden schuiten, zodat het erop neerkwam, dat de bevolking toch gedeeltelijk grachtwater dronk. Alleen de rijken konden hun drinkwater per kruik uit Haarlem of Utrecht laten aanvoeren.


Titel:XYZ van Amsterdam, deel II, p. 1217
Auteur:Jaap Kruizinga
Herkomst:uitgeverij: Amsterdam Publishers
Datering:1995
Je aantekeningenPrinten
uitleg verbergen
  • klik op de knop met de + om de toelichting te lezen

  • klik op de knop met het ? om hulpvragen te lezen

  • klik op de knop met a-z om trefwoorden op te roepen waarmee je naar andere bronnen kunt

  • kijk in het gele vak onderin voor de basisgegevens

  • klik op de knop met de pen rechtsonder om een notitie te plaatsen

  • klik op de knop met de printer rechtsonder om de afbeelding en gegevens te printen

transcriptie verbergen

trefwoorden verbergen

hygiŽne
watervoorziening
rivierwater
vechtwater

hulpvragen verbergen

  • Op welke manieren kwamen de Amsterdammers aan water in de periode vòòr de waterleiding?

  • Wie doen er volgens deze bron pogingen om de watervoorziening te verbeteren: de overheid of particulieren?

  • Zoek in andere bronnen op tot wanneer de situatie, zoals beschreven in dit fragment, heeft bestaan.

toelichting verbergen

'XYZ van Amsterdam' is een encyclopedie in twee delen, waarin je allerlei woorden en namen kunt opzoeken die te maken hebben met Amsterdam.
Het fragment komt uit de tekst onder het woord 'Watervoorziening'. In dit stukje gaat het over de tijd waarin van een waterleiding nog lang geen sprake was.