home > thema's > wonen > eerste sociale woningbouw > schriftelijke bronnen terug
<h1>De Palmgracht en omgeving</h1>
help toelichting hulpvragen trefwoorden
Ook de Palmdwarsstraat is zeer in verval; nr 14 is een oud huis met klokgevel. Wanneer we de Palmdwarsstraat zijn doorgegaan, staan we aan de Willemsstraat, voorheen was hier de Goudsbloemgracht. Deze werd in 1854 gedempt.
Het was eerder een brede sloot dan een gracht met zeer slechte beschoeiing. De gracht werd ook wel Fransche- of Oude Fransche Pad genoemd, en wel naar Frans Dirksz. Ouwe Frans. Deze leefde rond 1600, was sleper en rijtuigenverhuurder en had in deze omgeving land waarin hij zijn paarden liet grazen.
De bebouwing aan de gracht was zeer slecht en armelijk; ook de bewoners behoorden tot de geringere stand. Dit blijkt o.m. uit het gedicht “De Slechte Tijd” van Jan de Regt (1715). In dit ironische en groteske vers lezen we o.a.:

‘Dus, waar men ’t onderzocht,in huis of op de straat,
men schijnt geen blijken van een slechten tijd te vinden,
zelfs niet op ’t Fransse pad, bij kreupelen en blinden.
En bedelbrokken, die, bij ’t veegen van een glas.
Vol driedraad, en de klank der zwaar verkouden bas,
En schoone vedel, al den nacht zich vrolijk maaken,
Met stelt en krukke dans, dat vloer en wanden kraaken.

Gelijk we reeds zeiden, gaf de gracht een armelijk en verwaarloosd aanzien, hetgeen aanleiding voor de Amsterdammers was, om haar ook wel spottend de “Herengracht zonder bomen” te noemen. In het midden der vorige eeuw toen de gracht gedempt was, werden vele krotten gesloopt. Toch bleven er nog tal van oude huizen staan en dikwijls juist in de overgebleven gangen. Het moet daar meer dan erbarmelijk geweest zijn en er hebben ten hemelschreiende toestanden bestaan.

Titel:De Palmgracht en omgeving
Auteur:P.A. v.d. Linden Vooren
Herkomst:Ons Amsterdam, 4, p.151
Datering:1954
Inventarisnummer:Amsterdam Museum/Stadsarchief Amsterdam - SZ
Je aantekeningenPrinten
uitleg verbergen
  • klik op de knop met de + om de toelichting te lezen

  • klik op de knop met het ? om hulpvragen te lezen

  • klik op de knop met a-z om trefwoorden op te roepen waarmee je naar andere bronnen kunt

  • kijk in het gele vak onderin voor de basisgegevens

  • klik op de knop met de pen rechtsonder om een notitie te plaatsen

  • klik op de knop met de printer rechtsonder om de afbeelding en gegevens te printen

transcriptie verbergen

trefwoorden verbergen

demping
krot
sloop
woonomstandigheden
hygiŽne
gang
status
Palmgracht

hulpvragen verbergen

  • Hoe was de toestand van de huizen in deze omgeving?

  • Wat zegt deze bron over de sociale positie van de bewoners?

  • Hoe was het met de hygiëne gesteld?

  • Wat roept het woord ‘gracht’ voor beeld bij je op. Klopt dat met de beschrijving van de Palmgracht?

toelichting verbergen