home > thema's > wonen > eerste sociale woningbouw > schriftelijke bronnen terug
<h1>Schoon en net</h1>
help toelichting hulpvragen trefwoorden
'In het rapport werden een aantal minimumeisen ten aanzien van arbeiderswoningen gesteld, waarbij de nadruk lag op de afvoer, de drinkwatertoevoer en de ventilatie, die zou moeten geschieden via luchtkokers in het plafond en roosters in de plinten. De commissie wees op de noodzaak van een privaat buiten de woning.
Een gezin bestaande uit man, vrouw en kinderen zou minstens moeten kunnen beschikken over een woonkamer (min. 12 m2 , 2,60 m hoog), drie slaapkamers (de ouderslaapkamer min. 9 m2, de slaapkamers voor de jongens en meisjes min. 7 m2). Stapelbouw zou zoveel mogelijk vermeden moeten worden, de huizen zouden vrij in een groene omgeving moeten liggen. Evenals in buitenlandse publikaties over dit onderwerp lag de nadruk op voldoende lucht en licht in de woning: 'Het licht doet vuil ontdekken en bevordert de reinheid; maar het zonlicht is ook een opwekker van leven en gezondheid.' (...)
In de praktijk had het rapport weinig invloed op de situatie, die na 1850 door de toename van de bevolking in de steden nog verslechterde. Wel werden hier en daar door verlichte burgers en arbeiders zelf pogingen gedaan om hun woonsituatie te verbeteren. In Amsterdam bouwde architect  P.J. Hamer in 1854-'56 rug-aan-rugwoningen met een-, twee- en driekamerwoningen voor de Vereeniging ten Behoeve van de Arbeidende Klasse. De driekamerwoningen moesten al spoedig gesplitst worden, omdat niemand de huur kon betalen.'

Titel:Schoon en net; HygiŽne in woning en stad, pagina 51 en 52
Auteur:Juliette Roding
Herkomst:Staatsuitgeverij 's-Gravenhage
Datering:1986
Inventarisnummer:Amsterdam Museum/Stadsarchief Amsterdam R.87.0010
Je aantekeningenPrinten
uitleg verbergen
  • klik op de knop met de + om de toelichting te lezen

  • klik op de knop met het ? om hulpvragen te lezen

  • klik op de knop met a-z om trefwoorden op te roepen waarmee je naar andere bronnen kunt

  • kijk in het gele vak onderin voor de basisgegevens

  • klik op de knop met de pen rechtsonder om een notitie te plaatsen

  • klik op de knop met de printer rechtsonder om de afbeelding en gegevens te printen

transcriptie verbergen

trefwoorden verbergen

nieuwbouw
sociale woningbouw
woningbouwvereniging/bouwonderneming
woonomstandigheden
Jordaan

hulpvragen verbergen

  • Welke minimumeisen voor een arbeiderswoning formuleren de opstellers van het Verslag uit 1854?

  • Welke minimumeisen stellen Nederlanders tegenwoordig aan woningen? Wat zijn de grootste verschillen met de eisen uit 1854?

  • Geeft de bron informatie in hoeverre de minimumeisen uit het Verslag van 1854 haalbaar bleken in de praktijk?

  • Kwam het initiatief voor de eerste sociale woningbouw in Amsterdam van de overheid of van particulieren?

toelichting verbergen

Dit fragment is uit een boek over hygiëne in Nederland. Het komt uit het hoofdstuk '1850-1900: groeiend besef van volksgezondheid'.
In het begin van dit hoofdstuk besteedt de auteur Roding aandacht aan de volkshuisvesting en met name aan één rapport: het 'Verslag aan den koning over de vereischten en inrigting van arbeiderswoningen' uit 1854.