home > thema's > onderwijs > lespraktijk > beeldbronnen terug
<h1>Merklappen</h1>
help toelichting hulpvragen trefwoorden
Vergroot Volgende afbeelding


Titel:Merklappen
Maker:Burgerweeshuis Amsterdam
Herkomst:Schenking van J.J. van Meyer op 09-06-1981 en schenking van Mej. H. Hoogeveen op 20-04-1964
Datering:1876 en 1904
Techniek:Geborduurd. Kastjessteek, kruissteek en stersteek
Materiaal:Zijde en linnen
Afmeting:57 cm (hoogte) x 54 cm (breedte) en 48 cm (hoogte) x 42 cm (breedte)
Inventarisnummer:Amsterdam Museum KA 17301 en KA 10387
Je aantekeningenPrinten
uitleg verbergen
  • klik op de knop met de + om de toelichting te lezen

  • klik op de knop met het ? om hulpvragen te lezen

  • klik op de knop met a-z om trefwoorden op te roepen waarmee je naar andere bronnen kunt

  • kijk in het gele vak onderin voor de basisgegevens

  • klik op de knop met de pen rechtsonder om een notitie te plaatsen

  • klik op de knop met de printer rechtsonder om de afbeelding en gegevens te printen

transcriptie verbergen

trefwoorden verbergen

Merklap
Borduren
Burgerweeshuis
Handwerkonderwijs

hulpvragen verbergen

  • Geeft de bron informatie over het doel van de merklap?

  • Kenden de meisjes in het Burgerweeshuis verschillende lettertypen?

  • Geeft de bron informatie over het niveau van het handwerkonderwijs in het Burgerweeshuis?

toelichting verbergen

De meisjes die rond 1900 in het Burgerweeshuis woonden, kregen een gedegen handwerk-opleiding. Ze leerden eerst breien, vervolgens naaien en borduren en daarna ook nog stoppen en verstellen.  Het handwerkonderwijs was aanvankelijk geen schoolvak: de meisjes bezochten de naaiwinkel (of naailokaal) in de uren tussen en na schooltijd. Ze moesten onder andere verplicht 150 naatjes per week breien aan de sokken voor de jongens.
     Het handwerken was voor het weeshuis al eeuwenlang onderdeel geweest van de opvoeding. Het werd gezien als nuttig voor nu èn later: de meisjes werden zo voorbereid op hun taak als huisvrouw. De meisjes die ook hun vervolgopleiding in de naaiwinkel kregen, leerden bovendien hoe ze hun brood konden verdienen met naaien.
     De meeste meisjes leerden op de lagere school ook het borduren van letters en cijfers. Dit was nuttig voor later, omdat wasgoed vaak gemerkt werd met de initialen van de eigenaar (de was werd vaak buiten de deur gedaan). De meisjes oefenden de letters en cijfers op zogenaamde merklappen. Vaak zijn op deze lappen ook sierrandjes en allerlei figuurtjes te zien. De merklappen van het Burgerweeshuis laten zien dat het handwerkonderwijs op een hoog peil stond: ze zijn mooi en zijn met ingewikkelde figuren geborduurd.