home > thema's > onderwijs > wetgeving > beeldbronnen terug
<h1>Zegepraal der bondgenooten</h1>
help transcriptie toelichting hulpvragen trefwoorden
Vergroot


Titel:Nederland onder de grondwet van 1887. Uilenspiegel's prentenboek voor groote menschen
Maker:Uitgeverij NIjgh & Van Ditmar, Rotterdam
Datering:circa 1890
Inventarisnummer:Stadsarchief Amsterdam - 24F30
Je aantekeningenPrinten
uitleg verbergen
  • klik op de knop met de = om de transcriptie te lezen (getypte versie)

  • klik op de knop met de + om de toelichting te lezen

  • klik op de knop met het ? om hulpvragen te lezen

  • klik op de knop met a-z om trefwoorden op te roepen waarmee je naar andere bronnen kunt

  • kijk in het gele vak onderin voor de basisgegevens

  • klik op de knop met de pen rechtsonder om een notitie te plaatsen

  • klik op de knop met de printer rechtsonder om de afbeelding en gegevens te printen

transcriptie verbergen

December 1889. Dank zij de medewerking van een aantal liberalen, heeft ook de Eerste Kamer Mackay;s schoolwet aangenomen.

De zegepraal der bondgenooten.
Broeder, wij hebben eene schoone overwinning bevochten. Zij heeft ons de kracht onzer samenwerking leeren kennen. Blijven wij dan even innig verbonden, en streven naar het einddoel. Het zal ons niet ontgaan, nu de Heere een deel onzer tegenstanders met blindheid slaat ! ....

trefwoorden verbergen

wetten
schoolstrijd
liberaal
anti-revolutionair
katholiek
Mackay, mr Aegidius
Savornin Lohman, jhr mr A.F.
Schaepman, dr H.J.A.M.

hulpvragen verbergen

  • (zie ook de toelichting)

  • Welke informatie geeft de prent over de bondgenooten?

  • Hoe is de overwinning tot stand gekomen. Welke informatie geeft het bijschrift daarover?

  • Geeft de prent ook informatie over de inhoud van de nieuwe schoolwet? Wat leverde de nieuwe wetgeving op?

toelichting verbergen

In 1889 werd onder het kabinet Mackay een nieuwe onderwijswet aangenomen. Het kabinet was een coalitie van katholieken en anti-revolutionairen. De wet kwam er omdat Mackay voor z'n wet ook steun kreeg van enkele liberalen.
De wet van Mackay regelt de inhoud van het onderwijs (welke vakken er gegeven worden en hoeveel uren er les gegeven worden). Maar de wet is vooral bekend geworden door art. 54 bis, waarin neergelegd was dat voortaan ook de bijzondere scholen aanspraak konden maken op een financiële bijdrage van het rijk. Dat was een belangrijke stap voorwaats in de schoolstrijd.
Op deze spotprent staan op de voorgrond de samenwerkende coalitiegenoten. Links De Savornin Lohman van de anti-revolutionaire partij en rechts de katholieke voorman Schaepman. Op de achtergrond hun respectievelijke achterban met de buit die met deze wet is binnengehaald.

De spotprent is gepubliceerd in een speciale uitgave van het satirisch weekblad 'Uilenspiegel'  waarin het weekblad de geschiedenis van Nederland onder de grondwet van 1887 wilde beschrijven, tot 'leering, stichting en vermaak'.