home > thema's > onderwijs > wetgeving > schriftelijke bronnen terug
<h1>Schoolwet 1878</h1>
help toelichting hulpvragen trefwoorden
De liberale dominantie en educatieve oriëntatie gaven het openbaar onderwijs een belangrijke impuls. De wet van 1857 had al belangrijke verbeteringen gebracht in de omstandigheden van onderwijzers en openbare onderwijsinstellingen. Het beleid in de jaren daarna droeg daar nog verder aan bij. Het aantal leerlingen steeg en de toename in het aantal leerkrachten was nog veel groter, als gevolg van verkleining van klassen en uitbreiding van taken. Hierdoor namen ook de uitgaven voor het openbaar onderwijs sterk toe. Deze ontwikkeling bereikte haar hoogtepunt in 1878 met de Schoolwet van Kappeyne. Die bepaalde dat het rijk dertig procent van de onderwijslasten overnam van de gemeenten, die deze niet meer konden opbrengen. Daarnaast werden de eisen aan onderwijzers en onderricht nogmaals verhoogd en de klassen verder verkleind van maximaal zeventig tot ten hoogste veertig leerlingen. Ook het bijzonder onderwijs was aan deze eisen onderworpen, maar zonder dat het daarvoor overheidssteun ontving. Het ministerie van Kappeyne kon met instemming van de Kamer volhouden dat een dergelijke subsidiëring ongrondwettig was.

Titel:Schoolwet Kappeyne van de Coppello 1878
Auteur:prof.dr. N.C.F. van Sas, Dr. H. te Velde
Maker:Uitig. Kluwer, Deventer
Herkomst:in: De eeuw van de Grondwet, grondwet en politiek in Nederland, 1798-1917, p. 206
Datering:1998
Inventarisnummer:Stadsarchief Amsterdam - 7U23
Je aantekeningenPrinten
uitleg verbergen
  • klik op de knop met de + om de toelichting te lezen

  • klik op de knop met het ? om hulpvragen te lezen

  • klik op de knop met a-z om trefwoorden op te roepen waarmee je naar andere bronnen kunt

  • kijk in het gele vak onderin voor de basisgegevens

  • klik op de knop met de pen rechtsonder om een notitie te plaatsen

  • klik op de knop met de printer rechtsonder om de afbeelding en gegevens te printen

transcriptie verbergen

trefwoorden verbergen

wetten
openbaar onderwijs
bijzonder (onderwijs/scholen)
financiering

hulpvragen verbergen

  • Welke informatie geeft de bron over veranderingen in het onderwijs als gevolg van de nieuwe wet van 1878?

  • Welke consequenties had dit voor de financiering en wat werd daar aan gedaan?

  • Welke partijen kregen het zwaar door deze nieuwe wetgeving. Geeft de bron ook informatie hoe dat kwam?

toelichting verbergen

In de tweede helft van de negentiende eeuw zijn er belangrijke onderwijswetten aangenomen.
Eerst al in 1857 met de wet van J.J.L. van der Brugghen en in 1878 met de schoolwet die door minister Kappeyne van de Coppello werd ingediend en aangenomen. Kappeyne van de Coppello was een liberaal staatsman.
In diezelfde periode speelde ook de zogenaamde ‘schoolstrijd’. Die ging over het recht om eigen scholen te stichten, bijvoorbeeld vanuit een bepaalde geloofsovertuiging.
De wetgeving moest de vrijheid van onderwijs en de kwaliteit van het onderwijs regelen, maar ook de financiering daarvan. Al die verbeteringen brachten stijgende kosten met zich mee en wie moest dat betalen?