home > thema's > wonen > stadsuitbreiding > beeldbronnen terug
<h1>Uitbreidingsplan Van Niftrik</h1>
help toelichting hulpvragen trefwoorden
Vergroot


Titel:Plan tot uitbreiding van Amsterdam, J.G. van Niftrik, 1866
Maker:J.G. van Niftrik
Datering:1866
Inventarisnummer:Stadsarchief Amsterdam - Collectie KOk, nr 501
Je aantekeningenPrinten
uitleg verbergen
  • klik op de knop met de + om de toelichting te lezen

  • klik op de knop met het ? om hulpvragen te lezen

  • klik op de knop met a-z om trefwoorden op te roepen waarmee je naar andere bronnen kunt

  • kijk in het gele vak onderin voor de basisgegevens

  • klik op de knop met de pen rechtsonder om een notitie te plaatsen

  • klik op de knop met de printer rechtsonder om de afbeelding en gegevens te printen

transcriptie verbergen

trefwoorden verbergen

stadsuitbreiding
J.G. van Niftrik

hulpvragen verbergen

  • Vergelijk het plan met het Uitbreidingsplan Kalff. Welke grote verschillen vallen op?

  • Het plan van Van Niftrik werd afgekeurd door de Gemeenteraad omdat uitvoering te duur zou worden. Ben je het eens met de zienswijze van de raad en waarom?

toelichting verbergen

In de tweede helft van de negentiende eeuw werden er van verschillende kanten initiatieven ondernomen tot vernieuwing en uitbreiding van de stad. Het stadsbestuur realiseerde zich dat het tijd werd om als gemeente met een integraal plan voor uitbreiding te komen. Stadsingenieuw J.G. van Niftrik kreeg in 1866 daarvoor opdracht.
Van Niftrik leverde bij het stadsbestuur een overzichtskaart van de stad in van ruim vier bij drie meter. De hier afgebeelde kaart is een verkleining die naderhand door uitgever Loman in de handel werd gebracht.

De meest opvallende kenmerken van het plan zijn:
- de concentrische uitbreiding, die een voortzetting is van de manier van uitbreiding in de zeventiende eeuw (toen de grachten werden aangelegd).
- de scheiding van woon- en werkgebieden
- de grote oppervlakte bestemd voor plantsoenen en villaparken
- de keuze van het dambordpatroon voor de wijken van de arbeiders en de middenstand
- sterrepleinen in de villawijken voor de rijken
- het centraal station aan de zuidkant als tegenwicht tegen economische bedrijvigheid rond de havens in het noorden
- de brede wegen en ruime pleinen
- de geringe oppervlakte aan water in vergelijking tot de oude stad.

Van Niftrik had ook uitgesproken ideeën over de aanpak van de uitbreiding. Een genereuze onteigeningswet was volgens hem noodzakelijk voor een goede uitvoering. Alleen dan zou het stadsbestuur straten en pleinen kunnen aanleggen zoals voorzien in het plan. Z’n ideeën botsten met een meerderheid van het gemeentebestuur en het plan werd dan ook afgeketst.