home > thema's > demografie > sterfte > schriftelijke bronnen terug
<h1>Kinderziekten</h1>
help toelichting hulpvragen trefwoorden
In 1867 werd op de Oudezijds Achterburgwal het Kinderziekenhuis geopend, dat zich vanaf 1899 Emma Kinderziekenhuis mocht noemen en onder die naam bekend is geworden. Voor die tijd werden zieke kinderen in de gewoone 'gasthuizen' verpleegd, waar ze met meer kinderen in één bed tegelijk moesten liggen, of samen met een volwassene.
Er kwamen vooral veel difteriepatiëntjes naar het Kinderziekenhuis. Rond 1890 overleed eenvijfde van alle opgenomen kinderen. Toch had een arm kind dat in het Kinderziekenhuis terechtkwam de eerste hindernissen al overwonnen. In 1870 stierf nog één op de vijf zuigelingen. Babies stierven vooral aan maag- en darmcatarre, in de zomer veroorzaakte dat zelfs wel 70 procent van alle sterfgevallen. Dat had veel te maken met de suiker- en brandewijndotten die babies in de mond kregen geduwd, zodat ze stil zouden zijn maar ook met slechte en onhygiënische kunstvoeding. Er was rond 1900 geen goed alternatief voor moedermelk, en wie koemelk, ezelinnen- of schapemelk niet kon betalen, maakte pap van meel en water. Dat zware voedsel werd dan ook nog vaak 'opgediend' met een niet goed schoongemaakte speen, zodat het infectiegevaar enorm was. Wie borstvoeding kon geven, had veel meer kans op een gezond kind, maar vrouwen die bijvoorbeeld hele dagen op de fabriek werkten, kónden dat niet.
En dan die gewoonte om kinderen goed in te pakken en ze het liefst in een alkoof zonder één open raam te laten slapen. In Amsterdamse kranten verschenen oproepen als 'Wenken voor hete zomerdagen: De zomerhitte veroorzaakt zuigelingensterfte. Zorgt dat uw vertrekken koel blijven; laat uw kamers goed doorwaaien; kleedt de zuigeling luchtig en houdt het lichaam en het hoofdje koel'.
Sommige ziekten waren typische klasseverschijnselen: zuigelingensterfte bijvoorbeeld. Het was ook geen toeval dat de difteriepatiëntjes in het Kinderziekenhuis voornamelijk arme patiëntjes waren.
Veel Amsterdamse kinderen stierven aan tuberculose. Dat had alles te maken met de woontoestanden in overbevolkte buurten.

Titel:Kinderziekten
Herkomst:in: Ach Lieve Tijd, p. 35
Inventarisnummer:Stadsarchief Amsterdam - SZ
Je aantekeningenPrinten
uitleg verbergen
  • klik op de knop met de + om de toelichting te lezen

  • klik op de knop met het ? om hulpvragen te lezen

  • klik op de knop met a-z om trefwoorden op te roepen waarmee je naar andere bronnen kunt

  • kijk in het gele vak onderin voor de basisgegevens

  • klik op de knop met de pen rechtsonder om een notitie te plaatsen

  • klik op de knop met de printer rechtsonder om de afbeelding en gegevens te printen

transcriptie verbergen

trefwoorden verbergen

sterfte

hulpvragen verbergen

  • Geeft de bron informatie welke babies vooral risico liepen om vroeg te sterven?

  • Waaraan stierven kinderen/zuigelingen vooral?

  • Wat waren de oorzaken voor deze vroege sterfte?

  • Geeft de bron aan wat de oplossing voor het vraagstuk zou kunnen zijn?

toelichting verbergen