home > thema's > werken > fabrieken > schriftelijke bronnen terug
<h1>De Naaistersbode</h1>
help transcriptie toelichting hulpvragen trefwoorden
Vergroot


Titel:Artikel in De Naaistersbode van 15 april 1900
Auteur:Sani Prijes
Herkomst:In: Ons Amsterdam, jrg 46 (1994), p. 152
Datering:15 april 1900
Inventarisnummer:Stadsarchief Amsterdam
Je aantekeningenPrinten
uitleg verbergen
  • klik op de knop met de = om de transcriptie te lezen (getypte versie)

  • klik op de knop met de + om de toelichting te lezen

  • klik op de knop met het ? om hulpvragen te lezen

  • klik op de knop met a-z om trefwoorden op te roepen waarmee je naar andere bronnen kunt

  • kijk in het gele vak onderin voor de basisgegevens

  • klik op de knop met de pen rechtsonder om een notitie te plaatsen

  • klik op de knop met de printer rechtsonder om de afbeelding en gegevens te printen

transcriptie verbergen

In De Naaistersbode van 15 april 1900 schreef een naaister:
“O, bij Hirsch moet u eens gaan, mevrouwtje. Waarlijk, dat kleederenpaleis is een wellust voor onze oogen. Zoo van buiten gezien, mag het recht een sieraad voor onze stad genoemd worden. Wat een verrukkelijke étages! Wat een rijk interieur! (…) Maar luister nu verder mevrouwtje, nu zult ge ook ALLES hooren wat er nog van Hirsch te vertellen is. Boven en onder dien heerlijke winkel, mevrouw, op zolders en in de kelders, waar uwe kleeren vervaardigd worden, daar is het een moordhol. Daar wordt de naaister behandeld als een machine, een taillemachine, een rokkenmachine. Zet er wat meer stoom op, vooruit, harder, de boel moet af! Klaagt ze, wil ze op tijd naar huis? Wacht haar beminde haar? Heeft haar moeder ’t warme eten klaar staan? Wat nood, daar kunnen we geen rekening mee houden. De DAMES moeten op tijd geholpen worden, de zaak Hirsch moet slagen, hoe wilt ge dan dat we nog letten op het mensch-zijn van de naaister. (…) Bedenkt dan, mevrouwen, als gij ’s avonds in robes van Hirsch gekleed in onzen stadsschouwburg van kunst en weelde geniet, hoe op ’s zelfde oogenblik vlak ertegenover bij Hirsch het gruwelijke nachtwerken plaats heeft, door droevig gestemde uitgeputte weezens, te gedemoraliseerd, te versuft door harden loondienst om haar rechten als menschen te doen gelden. O, Hirsch is zulk een snoezig magazijn”

trefwoorden verbergen

arbeidsomstandigheden
werkomstandigheden
naaisters
confectieatelier
confectie-industrie
vakbond

hulpvragen verbergen

  • Geeft de bron informatie wat voor soort zaak Hirsch is en wie de klanten (clientèle) zijn?

  • Wat voor informatie geeft de bron over de arbeidsomstandigheden van de naaisters?

  • Op welke momenten van de dag moesten zij werken?

  • Wat vond de schrijfster van de behandeling van het personeel (de naaisters)?

toelichting verbergen

Sani Prijes beschrijft hier de arbeidsomstandigheden van de naaisters in dienst van de firma Hirsch. Hirsch was een groot modemagazijn met een eigen naaiatelier. De zaak was gevestigd in een schitterend pand aan het Leidseplein, tegenover de Stadsschouwburg.
  
Dit stukje is overgenomen uit 'De Naaistersbode', een fel en geestig krantje dat door de vakvereniging voor naaisters ‘Een voor Allen’ werd uitgegeven. Het werd geheel door de naaisters volgeschreven. Sani Prijes was naaister en tevens vakbondbestuurster.