home > thema's > politiek > protest > beeldbronnen terug
<h1>De man met de twee monden</h1>
help transcriptie toelichting hulpvragen trefwoorden
Vergroot


Titel:De man met de twee monden
Maker:P. van Geldorp
Datering:1903
Techniek:litho
Materiaal:papier
Afmeting:24,2 cm hoog x 39,1 cm breed
Inventarisnummer:Amsterdam Museum - A 13637
Je aantekeningenPrinten
uitleg verbergen
  • klik op de knop met de = om de transcriptie te lezen (getypte versie)

  • klik op de knop met de + om de toelichting te lezen

  • klik op de knop met het ? om hulpvragen te lezen

  • klik op de knop met a-z om trefwoorden op te roepen waarmee je naar andere bronnen kunt

  • kijk in het gele vak onderin voor de basisgegevens

  • klik op de knop met de pen rechtsonder om een notitie te plaatsen

  • klik op de knop met de printer rechtsonder om de afbeelding en gegevens te printen

transcriptie verbergen

Titel: De man met de twee monden.

In de prent zelf staat bovenin, van links naar rechts:
S.D.A.P. / Anarchie / R.K. Volksbond / Voor GOD en Kerk, Vorstin en Land / Patrimonium.
De tekst van Troelstra luidt: 'Staken zoo hard je kan' en 'Geen sterveling denkt aan staken'.
Op de sokkel staat: "Het Volk" / 2e Kamer.
Onderaan de prent staan de namen (van links naar rechts): Domela Nieuwenhuis, Samson, Mr. Troelstra, Dr. Kuyper.

Onder de prent staat de volgende tekst:
Mr. TROELSTRA in de Tweede Kamer op 10 Maart 1903: "Geen sterveling denkt aan staken, er is geen wolkje aan de lucht'
Mr. TROELSTRA in 'Het Volk' op 10 Maart 1903: "De leiders der beweging kunnen thans het aangename besef hebben, dat het niet meer noodig is de massa op te wekken: zij is reeds opgewekt, haar revolutionnair instinkt ontwaakt en zij is tot groote dingen in staat."
Mr. TROELSTRA in 'Het Volk' op 17 Maart 1903: "Wij wekken juist op thans te gaan werkstaken, waar daarmede iets te behalen is; wij sporen juist met name de spoorwegarbeiders aan...."

trefwoorden verbergen

Troelstra
wetten
staken
SDAP

hulpvragen verbergen

  • Hoe blijkt uit de tekening dat Troelstra twee tegengestelde dingen zei?

  • Welke twee personen worden door de tekenaar tegenover elkaar gezet?

  • Elk van hen vertegenwoordigt een deel van de maatschappij. Dit is uitgebeeld in de mensenmassa's achter hen. Welke groepen zijn dit? Let op de spandoeken.

  • Hoe heeft de tekenaar deze groepen getypeerd? Let op kleding en houding.

  • Vind je Troelstra laf, of kun je zijn standpunt begrijpen? Leg uit.

toelichting verbergen

Pieter Jelle Troelstra was 2e Kamerlid voor de SDAP, de sociaal-democratische arbeiderspartij. Deze partij probeerde het lot van de arbeiders te verbeteren, met name door sociale wetgeving. Hierdoor gingen de lonen omhoog, werden de werkomstandigheden beter en nam bijvoorbeeld de veiligheid op de werkvloer toe. Troelstra had enerzijds de stakers in Amsterdam aangemoedigd om te gaan staken. Anderzijds moest hij ook samenwerken met andere politieke partijen, die stakingen verafschuwden. Tegenover deze partijen keurde hij het gedrag van de stakende arbeiders juist af. Door de tekenaar Van Geldorp werd dit als laf ervaren. De SDAP had echter vaak geen andere mogelijkheid. Deze partij moest wel samenwerken met de andere partijen, om uiteindelijk het lot van de arbeider te verbeteren. Als de SDAP onvoorwaardelijk voor staken zou zijn, dan zou ze de andere partijen tegen zich in het harnas jagen, en zouden er nooit sociale wetten komen.
Op de tekening zie je in het midden Troelstra. Hij moedigt enerzijds de arbeiders aan om het werk neer te leggen en anderzijds zegt hij tegen de politici dat de staking al weer bijna onder controle is.