home > thema's > wonen > krotten > schriftelijke bronnen terug
<h1>'Hygienisch woningtoezicht'</h1>
help transcriptie toelichting hulpvragen trefwoorden
Vergroot Volgende afbeelding Volgende afbeelding Volgende afbeelding Volgende afbeelding Volgende afbeelding


Titel:Ontwerprapport 'HygiŽnisch woningtoezicht' in Amsterdam
Auteur:Dr. H.G. Ringeling, directeur Gemeentelijke Gezondheidsdienst
Datering:21 januari 1898
Inventarisnummer:AZ 5181/1122/3144
Je aantekeningenPrinten
uitleg verbergen
  • klik op de knop met de = om de transcriptie te lezen (getypte versie)

  • klik op de knop met de + om de toelichting te lezen

  • klik op de knop met het ? om hulpvragen te lezen

  • klik op de knop met a-z om trefwoorden op te roepen waarmee je naar andere bronnen kunt

  • kijk in het gele vak onderin voor de basisgegevens

  • klik op de knop met de pen rechtsonder om een notitie te plaatsen

  • klik op de knop met de printer rechtsonder om de afbeelding en gegevens te printen

transcriptie verbergen

pag. 1:
Amsterdam, 21 januari 1898
     “Wanneer men de groote moeilykheden overweegt, waarvoor de gemeente Amsterdam zou komen te staan, zoo men over eenigen tyd plotseling op grooten schaal onbewoonbaar ging verklaren, komt men tot het besluit, dat het althans voorloopig de voorkeur verdient, langs langzamen, geleidelyken, doch systematischen weg by de onbewoonbaarverklaring te werk te gaan.
     De woningen die het eerst in aanmerking komen, om onbewoonbaar verklaard te worden zyn m.i. de kelderwoningen en wel daarom, 1e omdat zy uit een hygiënisch oogpunt over het algemeen als de allerslechtste woningen op te vatten zijn; 2e omdat de onbewoonbaarverklaring van kelderwoningen gemakkelyk vastgeknoopt zou kunnen worden aan de belangryke onderzoekingen omtrent de bewoonde kelders in deze Gemeente in 1873 verricht op verzoek van Burgemeester en Wethouders door de Sub-Commissie uit de Gezondheids-Commissie, belast met het onderzoek van klachten over woningen.”

pag. 3
     “De voornaamste oorzaak, waarom kelderwoningen in het algemeen uit een hygiënisch oogpunt ongeschikt voor bewoning zyn, is, de diepe ligging, of liever de ligging ervan beneden A.P.. Wegens de diepe ligging zyn de kelders vochtig, onvatbaar voor voldoende luchtverversching en onvatbaar voor het toelaten van toereikend daglicht.”

pag. 5
     “Behalve de diepe ligging, die de voornaamste oorzaak is, dat de meeste kelders uit een hygiënisch oogpunt ongeschikt zyn voor bewoning, kan nog genoemd worden, dat in vele kelders een stookplaats ontbreekt, alsmede een geschikte gelegenheid om de faecaliën en het menagewater kwyt te raken.”

trefwoorden verbergen

krot
kelderwoning
onbewoonbaarverklaring
hygiŽne
gezondheidsdienst
uitwerpselen (menselijke)
afvalstoffen
sterfte
ziekte

hulpvragen verbergen

  • Hoe wil dr. Ringeling het probleem van krottensanering aanpakken?

  • Uit de tekst blijkt dat Amsterdam voor grote moeilijkheden zal komen te staan bij het opruimen van krotten. Bedenk op wat voor problemen Ringeling doelt.

  • Geeft de bron informatie waarom juist kelderwoningen voor een onbewoonbaarverklaring in aanmerking komen?

toelichting verbergen

In de tweede helft van de negentiende eeuw werd er door verschillende instanties onderzoek gedaan naar de woonomstandigheden in Amsterdam. Rapporten werden gepubliceerd over schrijnende woonomstandigheden in bijvoorbeeld de Jordaan, de voormalige Jodenbuurt en de oude binnenstad. In 1874 werd gerapporteerd dat van de circa vijfduizend kelderwoningen er 3650 ongeschikt waren voor bewoning. Discussies ontstonden hoe dit probleem op te lossen. De directeur van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst doet in zijn rapport een voorstel.